Jak przechowywać punkty przywracania systemu Windows na zewnętrznym dysku lub innej partycji: Optymalizacja miejsca i strategia awaryjna.

Słyszałeś kiedyś o Punktach Przywracania Systemu w Windowsie? To takie cyfrowe „zdjęcia” stanu twojego komputera, które system robi automatycznie albo na twoje zawołanie. Ale co, jeśli brakuje ci miejsca na dysku C:, albo po prostu boisz się, że jak cały dysk padnie, to i te punkty przepadną? No właśnie, wielu ludzi myśli o przeniesieniu tych punktów na zewnętrzny dysk lub inną partycję. I tu ci powiem, że standardowe punkty przywracania dla dysku systemowego (C:) nie dadzą się tak po prostu „przenieść” na inny nośnik, żeby chronić ten sam dysk C:. Ale spokojnie, jest na to sposób, a nawet lepsza strategia! Chodzi o obraz systemu, który jest twoją prawdziwą tarczą awaryjną.

Co to są Punkty Przywracania Systemu i gdzie się chowają?

Zacznijmy od podstaw. Punkty Przywracania Systemu to nic innego, jak zapiski kluczowych plików systemowych, sterowników, rejestru Windowsa i ustawień programów. System tworzy je, żeby w razie problemów – np. po zainstalowaniu feralnego sterownika, złośliwej aktualizacji, albo po prostu gdy coś się „posypie” – móc cofnąć się w czasie do momentu, kiedy wszystko działało jak należy. To taka twoja polisa ubezpieczeniowa, tylko że cyfrowa.

Gdzie się chowają? Każdy dysk, na którym masz włączoną ochronę systemu, ma na sobie ukryty i chroniony folder o nazwie `System Volume Information`. Znajdziesz go w katalogu głównym każdej partycji, np. `C:\System Volume Information`. To właśnie tam Windows przechowuje te wszystkie magiczne pliki, które składają się na punkty przywracania. Ten folder jest mocno zabezpieczony, ani go łatwo usuniesz, ani go sobie tak po prostu nie otworzysz. (I dobrze, bo gdyby każdy miał do niego dostęp, to mogłoby być nieciekawie).

Dlaczego w ogóle myśleć o przenoszeniu?

No bo czemu właściwie chcemy je przenosić? Głównie z dwóch powodów:

1. Oszczędność miejsca: Punkty przywracania potrafią zjeść naprawdę sporo gigabajtów, zwłaszcza jeśli masz ustawioną dużą przestrzeń na ich przechowywanie, albo jeśli system często je tworzy. Na dysku C:, szczególnie na mniejszych dyskach SSD, każdy gigabajt jest na wagę złota, prawda?

2. Strategia awaryjna: Wyobraź sobie, że twój główny dysk systemowy nagle odmawia posłuszeństwa. Jeśli punkty przywracania są na tym samym dysku, to razem z nim przepadają. A co, gdyby były gdzieś bezpiecznie schowane na zewnątrz? To daje ci spokój ducha.

Czy można przenieść punkty przywracania systemu Windows? No i tu jest haczyk!

I tu właśnie jest ten dylemat. Jak już wspomniałem, standardowych Punktów Przywracania Systemu dla dysku C: nie możesz „przenieść” na dysk zewnętrzny czy inną partycję, tak by nadal chroniły dysk C:. Windows po prostu nie oferuje takiej opcji, bo punkty przywracania są ściśle związane z konkretną partycją, którą chronią. To trochę jak zrobienie zdjęcia aparatem – zdjęcie jest na karcie aparatu, a nie w innym telefonie.

Jak przechowywać punkty przywracania systemu Windows na zewnętrznym dysku lub innej partycji: Obraz systemu na ratunek!

Ale dobra, wracając do tematu. Skoro nie da się przenieść punktów, to jak zrealizować tę „strategię awaryjną” i „optymalizację miejsca”? Odpowiedź brzmi: Obraz Systemu. To jest prawdziwa kopia zapasowa całego dysku systemowego (lub wybranej partycji), zawierająca system operacyjny, programy, ustawienia, a nawet twoje pliki użytkownika – wszystko w jednym, skompresowanym pakiecie. Taki obraz możesz bez problemu zapisać na zewnętrznym dysku twardym, dysku sieciowym, a nawet na płycie DVD (choć to już relikt przeszłości, umówmy się).

Obraz systemu to znacznie potężniejsze narzędzie niż punkty przywracania, bo w razie katastrofy pozwala odtworzyć *cały system* do stanu, w jakim był w momencie tworzenia obrazu. Punkty przywracania raczej radzą sobie z mniejszymi problemami, często tylko systemowymi. (Wiesz, obraz systemu to jak kopia całego twojego domu z meblami, a punkt przywracania to tylko kopia układu mebli w salonie.)

Jak utworzyć obraz systemu na zewnętrznym dysku?

W Windowsie masz wbudowane narzędzia do tworzenia obrazu systemu, choć w nowszych wersjach są trochę schowane, bo Microsoft promuje inne rozwiązania (jak Kopia zapasowa i Przywracanie z Windows 7, które wciąż działa!).

1. Podłącz zewnętrzny dysk twardy z wystarczającą ilością wolnego miejsca.

2. Otwórz Panel sterowania.

3. Przejdź do Kopia zapasowa i Przywracanie (Windows 7).

4. Wybierz opcję „Utwórz obraz systemu” z lewego menu.

5. Postępuj zgodnie z instrukcjami kreatora: wybierz dysk zewnętrzny jako miejsce docelowe i potwierdź utworzenie obrazu.

6. Po zakończeniu procesu, będziesz miał na dysku zewnętrznym kompletny obraz swojego systemu, gotowy do użycia w razie poważnych kłopotów.

A co z samym folderem `System Volume Information` na dysku C:? Jak nim zarządzać?

Skoro nie da się go przenieść, trzeba nim mądrze zarządzać. Możesz kontrolować, ile miejsca na dysku C: (lub innej partycji) zajmują punkty przywracania:

1. Naciśnij Windows + R, wpisz `sysdm.cpl` i wciśnij Enter.

2. Przejdź do zakładki Ochrona systemu.

3. Wybierz dysk, którym chcesz zarządzać (np. C:) i kliknij Konfiguruj.

4. Tutaj możesz suwakiem zmienić maksymalne użycie miejsca na dysku dla punktów przywracania. Zmniejszając je, automatycznie usuniesz najstarsze punkty. Możesz też całkowicie wyłączyć ochronę systemu dla danego dysku, ale wtedy żadne punkty nie będą tworzone.

Typowe problemy z punktami przywracania i `System Volume Information`

Najczęstszym problemem jest oczywiście to, że zajmują za dużo miejsca na dysku. Drugim, równie irytującym, jest uszkodzenie punktów przywracania, co oznacza, że kiedy ich potrzebujesz, po prostu nie działają. Czasami też sam folder `System Volume Information` staje się podejrzanie duży, nawet jeśli myślisz, że nie masz wielu punktów. (Wtedy trzeba sprawdzić, czy czasem jakaś aplikacja nie wykorzystuje go do swoich celów, bo jest to też miejsce na inne dane systemowe, np. indeksowanie). No i oczywiście, bywają problemy z uprawnieniami do tego folderu – to normalne, bo jest tak chroniony.

Kiedy czyścić stare punkty przywracania?

Warto robić porządki, zwłaszcza jeśli masz mało miejsca na dysku:

• Gdy dysk zaczyna krzyczeć o wolne miejsce. To oczywiste.
• Po dużej, stabilnej aktualizacji systemu. Jeśli system po niej działa bez zarzutu, stare punkty z poprzedniej wersji Windowsa mogą być już niepotrzebne.
• Po rozwiązaniu problemu, dla którego punkt został utworzony. Kiedy masz pewność, że wszystko jest ok i nie będziesz musiał wracać.
• Możesz to zrobić ręcznie, zmieniając suwak rozmiaru, albo używając Oczyszczania dysku (wpisz „Oczyszczanie dysku” w wyszukiwarce Windows, wybierz dysk C:, a potem zakładkę „Więcej opcji” i „Oczyść” w sekcji „Przywracanie systemu i Kopie w tle”).

Pamiętaj, utrzymanie zdrowego systemu to jak dbanie o rośliny – czasem trzeba przyciąć, żeby rosło lepiej. A Ty, jak często tworzysz swoje obrazy systemu?

—

Najczęstsze pytania

Czy mogę odzyskać pojedynczy plik z punktu przywracania?

Nie, punkty przywracania nie są przeznaczone do odzyskiwania pojedynczych plików. Do tego służy Historia plików lub tradycyjne kopie zapasowe.

Czy obrazy systemu są lepsze niż punkty przywracania?

Są inne i służą do innych celów. Punkty przywracania to szybkie cofnięcie drobnych zmian systemowych, natomiast obraz systemu to pełna kopia zapasowa do odtworzenia całego dysku w razie poważnej awarii.

Jak często tworzyć obraz systemu na zewnętrznym dysku?

To zależy od tego, jak często zmieniasz coś w systemie. Dla większości użytkowników raz na miesiąc, a nawet raz na kilka miesięcy, jest wystarczające, chyba że instalujesz dużo nowego oprogramowania lub sterowników.