Pliki i foldery migracji profilu użytkownika w Windows: Jak działają narzędzia User State Migration Tool (USMT) i gdzie zapisują dane?

Pliki i foldery migracji profilu użytkownika to, mówiąc wprost, rezultat pracy User State Migration Tool (USMT). To nie jest jeden konkretny folder systemowy, który znajdziesz sobie ot tak na dysku C:, a raczej specjalne archiwum danych (tzw. magazyn migracji), które USMT tworzy podczas przenoszenia ustawień i plików użytkownika między komputerami z Windowsem. Wyobraź sobie, że masz za zadanie przenieść całe życie cyfrowe użytkownika — jego dokumenty, zdjęcia, ustawienia Outlooka, ulubione zakładki z przeglądarki — na nową maszynę albo po prostu po reinstalacji systemu. Właśnie do tego służy USMT, a to „życie cyfrowe” trafia do wspomnianego magazynu.

Czym jest User State Migration Tool (USMT) i gdzie znajdziesz jego dane?

Zacznijmy od początku. USMT to potężne, wierszowe narzędzie od Microsoftu, stworzone z myślą o administratorach systemów, by ułatwić masowe migracje profili użytkowników. Nie jest to coś, co masz preinstalowane w Windowsie. Musisz je pobrać jako część pakietu Windows Assessment and Deployment Kit (ADK). Po instalacji ADK, samo USMT znajdziesz zazwyczaj pod ścieżką podobną do tej: `C:\Program Files (x86)\Windows Kits\10\Assessment and Deployment Kit\User State Migration Tool\` (numer „10” zależy od wersji ADK, którą zainstalujesz). Tam masz pliki wykonywalne jak `ScanState.exe` i `LoadState.exe`.

Ale gdzie USMT zapisuje te wszystkie dane? No właśnie, to jest kluczowe: nie ma jednego, ustalonego miejsca. USMT tworzy tak zwany plik magazynu migracji (store file), a to, gdzie on wyląduje, Ty sam definiujesz podczas uruchamiania narzędzi `ScanState` (które zbiera dane) i `LoadState` (które je przywraca). Może to być lokalny folder na dysku (np. `D:\MojaMigracja`), udział sieciowy (co jest częste w firmach, np. `\\Serwer\MigracjeUsers\JanKowalski_USMT.mig`), albo nawet dysk zewnętrzny. Zresztą, to najlepsza praktyka, żeby taki magazyn umieścić poza systemowym dyskiem C:, tak na wszelki wypadek.

Do czego służy USMT i co zawiera plik magazynu?

USMT służy do jednego celu: uproszczenia i automatyzacji procesu przenoszenia środowiska użytkownika. Pomyśl o tym jak o magicznej walizce, do której pakujesz wszystko, co ważne z komputera Kowalskiego, a potem rozpakowujesz na jego nowej maszynie. Kto by chciał ręcznie kopiować foldery „Dokumenty”, „Obrazy”, a potem jeszcze grzebać w ustawieniach Outlooka czy konfigurować drukarki? Nikt! USMT robi to za ciebie, i to zgrabnie.

Co konkretnie zawiera taki plik magazynu (.mig)? To jest, jak już wspomniałem, skompresowane archiwum, a w nim znajdziesz:

• Dane użytkownika: Dokumenty, zdjęcia, filmy, muzyka, pliki z pulpitu, ulubione i pliki cookie z przeglądarek.
• Ustawienia aplikacji: Konfiguracje pakietu Office (czyli np. twoje szablony), ustawienia przeglądarek internetowych, a także ustawienia niektórych programów innych firm. (Mała dygresja: nie wszystkich, niestety, dlatego zawsze warto sprawdzić, co USMT faktycznie wspiera).
• Ustawienia systemu operacyjnego: Tło pulpitu, wygaszacz ekranu, ustawienia drukarek, opcje folderów, a nawet hasła do sieci Wi-Fi, z którymi się łączyłeś.
• Fragmenty rejestru: Specyficzne dla użytkownika klucze rejestru, które przechowują personalizację i ustawienia.

Ważne jest, żebyś zapamiętał: USMT nie przenosi samych aplikacji! Migruje ich *ustawienia*. Aplikacje musisz zainstalować ponownie na nowym komputerze, a USMT zadba o to, żeby wyglądały i działały tak, jakbyś nigdy niczego nie zmieniał. No prawie.

Czy plik magazynu USMT można usunąć lub przenieść? Co się wtedy stanie?

Tak, absolutnie! Ba, po udanej migracji, ten plik magazynu migracji (ten .mig) należy usunąć! Pamiętasz analogię z walizką? Kiedy już rozpakujesz wszystkie swoje rzeczy w nowym miejscu, walizka jest pusta i po prostu zajmuje miejsce.

• Co się stanie, jeśli usuniesz? Jeśli migracja przebiegła pomyślnie i wszystkie dane są na swoim miejscu na nowym komputerze, usunięcie pliku magazynu po prostu zwolni sporo miejsca na dysku. Mówimy tu często o wielu gigabajtach! Koniec tematu.
• Co się stanie, jeśli przeniesiesz? Możesz go oczywiście przenieść, na przykład na dysk archiwum albo inny udział sieciowy, jeśli chcesz mieć kopię zapasową starego profilu. USMT samo z siebie nie będzie go używać, dopóki nie wskażesz mu tej nowej ścieżki przy użyciu `LoadState`.

Krytyczna przestroga: Nigdy, przenigdy nie usuwaj pliku magazynu, dopóki nie upewnisz się na 100%, że wszystkie dane i ustawienia zostały poprawnie przywrócone na docelowym komputerze! To jak z operacją na otwartym sercu – najpierw kończysz, potem świętujesz.

Typowe problemy z USMT i plikami migracji

Chociaż USMT to potężne narzędzie, nie jest pozbawione pułapek.

• Uszkodzony plik magazynu: To chyba najgorsze, co może cię spotkać. Jeśli plik .mig zostanie uszkodzony (np. z powodu braku miejsca na dysku podczas tworzenia, awarii zasilania, czy błędu sieciowego), dane mogą być niekompletne albo w ogóle nie do odzyskania.
• Brak miejsca na dysku: Pliki magazynu potrafią być ogromne. Jeśli docelowy dysk ma za mało miejsca, `LoadState` po prostu się nie uda. Podobnie, jeśli na dysku źródłowym braknie miejsca podczas działania `ScanState`.
• Niewłaściwe pliki XML: USMT korzysta z plików konfiguracyjnych XML (jak `migdocs.xml`, `migapp.xml`), które decydują, co ma być migrowane. Jeśli te pliki są źle zmodyfikowane lub brakuje ci własnych, specjalistycznych reguł, część danych może zostać pominięta.
• Problemy z uprawnieniami: Zarówno na komputerze źródłowym, jak i docelowym, użytkownik uruchamiający USMT musi mieć odpowiednie uprawnienia administratora. Bez tego ani rusz.
• Nieobsługiwane aplikacje: Czasami USMT może nie radzić sobie z ustawieniami niektórych niestandardowych lub bardzo starych aplikacji. Wtedy trzeba ręcznie interweniować, ale o tym to już temat na inny artykuł.

Kiedy warto wyczyścić pliki migracji USMT?

Powiem to jeszcze raz, żeby to wybrzmiało: Zawsze po udanej migracji!

• To główny powód. Gdy skończysz, sprawdzisz, że system działa, wszystko jest na miejscu i nie ma żadnych problemów, to kasuj bez sentymentów. Koniec tematu.
• Gdy chcesz zwolnić miejsce na dysku. Ten plik potrafi być gigantyczny. Jeśli jakimś cudem (co jest błędem w sztuce) utworzyłeś go na dysku systemowym C:, to po migracji to pierwsza rzecz do usunięcia. Od razu odetchniesz!
• Gdy tworzyłeś testowe migracje. No wiesz, czasem technicy testują różne scenariusze migracji, tworząc kilka plików magazynu. Po testach – sprzątamy.
• USMT to narzędzie jednorazowego użytku (na dany profil). Zwykle nie ma potrzeby przechowywania starego pliku magazynu, chyba że jako kopię zapasową na wypadek katastrofy, ale wtedy przechowujemy go poza aktywnym systemem, np. na dysku sieciowym lub zewnętrznym. A wiesz co jest jeszcze fajne? Że możesz go zaszyfrować hasłem!

Najczęstsze pytania

Czy USMT przenosi programy?

Nie, USMT przenosi tylko ustawienia użytkownika i dane związane z programami, ale nie same aplikacje. Musisz je zainstalować ponownie na nowym komputerze.

Czy plik magazynu USMT jest bezpieczny?

Tak, USMT domyślnie szyfruje plik magazynu, a dodatkowo możesz ustawić własne hasło do ochrony danych podczas tworzenia magazynu, co jest bardzo zalecane przy wrażliwych danych.

Czy USMT jest trudne w użyciu?

Dla początkujących tak, USMT to narzędzie wiersza poleceń wymagające pewnej wiedzy technicznej i znajomości składni, dlatego często używają go administratorzy systemów.